จะกล่าวกลอนสอนธรรมที่ล้ำลึก

ในเรื่องราวอริสัจจะดัดแปลง

เกิดเป็นสัตว์สังขารผ่านกองทุกข์

ยิ่งแสวงหาสุขทุกข์ยิ่งต่ำ

แรกก่อขึ้นในครรภ์แต่วันเกิด

กว่าจะตายแตกดับระงับเป็น

เกิดมาแก่เกิดไข้โรคภัยเบียน

เกิดมาหาทุกข์สุขเฝ้าโสภา

เกิดมาหาความหิวให้หามแห่

เกิดมาหาเหล่าทุกข์ทับทวี

รู้ไม่เท่าเหตุเกิดกำเนิดทุกข์

อวิชชามาปิดอยู่มิรู้ใน

ขอเชิญตรึกตรวจตรองส่องให้แจ้ง

ให้สิ้นแคลงสงสัยในรากธรรม

ดังเดินบุกอยู่ในไปทุกเช้าค่ำ

ด้วยเวรกรรมของสัตว์วิบัติเป็น

โดนระเบิดแต่ทุกข์สุขไม่เห็น

ก็ไม่เห็นความสุขสักเวลา

เกิดมาเวียนอยู่ในโลกอันร้อนกล้า

เกิดมาหาความตายให้ย่ำยี

เกิดมาแก่ไข้ตายกันป่นปี้

เกิดมามีพันธ์พืชยืดยาวไป

หลงสนุกปรารถนาก่อชาติไว้

มาหลอกให้เวียนว่ายในโลกา

การสร้างบุญเป็นทุนหนุนเราแน่

จะสร้างมากหรือน้อยพลอยสุขใจ

โลกกับธรรมคู่กันนั้นแน่แล้ว

อะไรเล่าโลกนี้ที่ค้ำจุน

ทรัพย์เที่ยงแท้ไม่แปรผันไปไหน

ไม่ว่าใครควรสร้างหนทางบุญ

อย่าได้แคล้วไตรแก้วแน่นอุดหนุน

มีแต่บุญเท่านั้นประกันเรา

ความสงบเปรียบยังดั่งน้ำใส

ถ้าดูจิตสนิทแนบแอบกายี

จงตรวจดูภายในอย่าให้ขาด

สันติสุขทุกข์ดับลับดวงใจ

ดูสิ่งใดได้เห็นเป็นแก่นศรี

ดูให้ดีมีสุขไปทุกข์ใจ

คงไม่พลาดความจริงสิ่งแจ่มใส

ความเป็นไททรงไว้ได้แน่เอย

มาหลงดีหลงชั่วมัวหลงนัก

มาหลงสุขหลงทุกข์สนุกโลกีย์

ทั้งหลงเราหลงเขาเฝ้าเป็นห่วง

จะโทษอื่นดื่นไปไม่สำคัญ

มาหลงรักหลงชัยยังบัดสี

มาหลงมีหลงจนระคนกัน

หลงทั้งปวงลวงหลอกบอกเหหัน

โทษเรานั้นดีกว่ามาหลงตน

คำว่าสุข สุขนี้มีจริงหรือ

อันสุขอื่นดื่นไปไม่เยือกเย็น

แต่มีสุขอย่างหนึ่งพึงลำเหนียก

สงบสงัดกายใจไร้นิวรณ์

หากลองรื้อคิดไปคงได้เห็น

มีทุกข์เขนเข้าปนระคนร้อน

สุขนั้นเรียกสันติสุขวายทุกข์ทอน

สติต้อนจิตไว้ภายในกาย

ความดีใจเสียใจได้คู่กัน

ถ้าเดินผิดหนทางห่างกายี

ขอทุกท่านจงสร้างทางกุศล

การฝึกหัดจิตใจให้ชินเคย

สิ่งสำคัญนั่นคือเส้นวิถี

จิตหมดที่พึ่งพาอาศัยเลย

อย่าทำตนเกียจคร้านพาลเมินเฉย

แน่นักเอยเสวยทรัพย์นับด้วยบุญ

ระวังกายอย่าให้กระทำผิด

และวาจาถ้าพูดหยุดตรึกตรอง

ระวังจิตอย่าคิดติดมัวหมอง

คงสมปองสามอย่างห่างเวรภัย